Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Phân tích bài thơ Thu vịnh của Nguyễn Khuyến | Làm văn mẫu

Phân tích bài thơ Thu vịnh của Nguyễn Khuyến | Làm văn mẫu

Phân tích bài thơ Thu vịnh của Nguyễn Khuyến

Bài làm

Mùa thu luôn là nguồn cảm hứng dạt dào của thơ ca. Không gian êm đềm, trầm lắng và đẹp lãng mạn có thể khiến các nhà thơ hứng khởi mà khơi nguồn thơ văn. Đó có lẽ cũng chính là quá trình ra đời cho bài thơ Thu vịnh (Vịnh mùa thu) của tác giả Nguyễn Khuyến. Đây là một tác phẩm ấn tượng trong chùm thơ thu của ông.

Ngay từ mở đầu bài thơ, tác giả đã giới thiệu về không gian, hoàn cảnh của nó, đó chính là vào một ngày mùa thu:

“Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao,

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu”.

Bầu trời mùa thu vốn rất xanh và cao, điều đó cũng được thể hiện rất nhiều qua các tác phẩm khác:

“Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,”

(Thu điếu – Câu cá mùa thu)

“Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt?”

(Thu ẩm – Uống rượu mùa thu)

“Trời xanh đây là của chúng ta”

(Đất nước – Nguyễn Đình Thi)

Ở Thu vịnh, thêm vào bầu trời xanh ngắt là hình ảnh chiếc cần câu lặng lẽ lay động bởi làn gió nhẹ nhàng. Gió hẳn phải hắt hiu mơn trớn lắm vì nó chỉ đủ để làm chiếc dây câu móng tang lay động nhưng lại không làm mất đi vẻ im lìm tĩnh lặng của nó.

Nước biếc trông như tầng khói phủ,

Song thưa để mặc bóng trăng vào.

Đến hai câu thơ tiếp theo, khí sắc mùa thu tiếp tục được gợi tả với những hình ảnh biểu tượng của mùa thu. Làn nước trong xanh nay được phủ bởi một lớp sương bảng lảng chùng chình như pha sương pha khói. Ánh trăng như tự do tự tại lan tỏa vào trong gian phòng. Song cửa cũng thoải mái đón nhận, gần như mời gọi bóng trăng vào. Hai câu thơ này có sự thay đổi đột ngột từ ban ngày sang ban đêm, từ không gian bên ngoài vào trong phòng nhỏ cũng là từ không gian mở đến không gian khép kín.

phân tích bài thơ thu vịnh của nguyễn khuyến

Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái,

Một tiếng trên không ngỗng nước nào?

Sau khi bóng đêm cùng ánh trăng thấp thoáng hiển hiện, câu thơ lại quay trở lại với bối cảnh không gian bên ngoài. Ở đó, người ta có thể thấy được những chùm hoa trước hiên nhà, những tiếng ngỗng kêu vang vọng lại. Âm thanh lần đầu xuất hiện trong tác phẩm và nó như làm thức giấc cả không gian vốn tĩnh lặng như tờ.

Có lẽ chính âm thanh đột ngột ấy như làm thức tỉnh nhà thơ, khiến ông đang chìm đắm trong cảnh vật bỗng quay trở lại thực tại muốn làm thơ ghi lại những khoảnh khắc này. Thế nhưng:

Nhân hứng cũng vừa toan cất bút,

Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.

Bởi vì mùa thu quá đẹp, quá hữu tình cho nên thi nhân cũng muốn ghi lại những cảm xúc này. Tuy nhiên ông lại ngại ngùng vì cảm thấy mình chưa tài năng, chưa khéo léo để sáng tác ra được những vần thơ hay. Đó là một sự khiêm tốn rất nhân văn, rất tri thức của tác giả.

Thu vịnh có thể nói là bài thơ ngập tràn cảm xúc nhất trong chùm thơ thu. Và những cảm xúc ấy cô đọng nhất lại ở hai câu thơ cuối. Đây cũng là bài thơ mà tác giả không sử dụng nhiều từ láy, không điệp từ, không nghệ thuật đặc sắc, vẫn chỉ là những ngôn từ bình dị, chân phương, gần gũi với đời sống của người dân, vì thế nên nó đã đi vào lòng người một cách nhẹ nhàng và thân thuộc không ngờ.

Thu vịnh cũng là bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ Nguyễn Khuyến dung dị nhẹ nhàng mà đầy nên thơ, trữ tình, không đặc tả nhưng lại giúp người đọc dễ hiểu hơn cả.

>>> XEM THÊM :

Check Also

phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con trong gia đình

Phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con trong gia đình | Văn mẫu

Đề bài: Phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *