Home / VĂN MẪU THCS / Văn mẫu lớp 9 / Phân tích câu tục ngữ gần mực thì đen gần đèn thì rạng | Văn mẫu

Phân tích câu tục ngữ gần mực thì đen gần đèn thì rạng | Văn mẫu

Đề bài: Phân tích câu tục ngữ gần mực thì đen gần đèn thì rạng

Bài làm

Ông cha ta xưa kia đã đúc rút rất nhiều những kinh nghiệm trong cuộc sống sinh hoạt và lao động để răn dạy con cháu, các thế hệ sau. Những kinh nghiệm ấy được dùng để sáng tạo thành những câu ca dao, tục ngữ vừa ngắn gọn, dễ hiểu lại vừa giàu hình ảnh, dễ đi vào lòng người.

Kho tàng ca dao, tục ngữ rất phong phú và với nhiều chủ đề khác nhau như: Con người và xã hội, thiên nhiên, lao động sản xuất… Có rất nhiều câu tục ngữ mà cho đến ngày nay vẫn giữ nguyên giá trị vốn có. Tiêu biểu như câu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”.

Trước tiên về cấu trúc của câu tục ngữ ta thấy nó được chia làm hai vế đối lập rõ ràng. Cấu trúc câu đối xứng nhau với kết cấu “gần…thì”. Nghĩa đen của câu tục ngữ được xác định bởi thành phần câu mà nó sử dụng. Trước tiên như chúng ta đã biết thì “mực” thời trước có màu đen, và khi gần mực hoặc viết chữ bằng mực tàu mà không cẩn thận sẽ bị dây mực vào thì sẽ bị bẩn và khó mà tẩy được nhất là khi vấy bẩn vào quần áo. Đối lập với nó là đèn, một vật dụng rất quen thuộc ngày nay. Kể cả trước kia hay bây giờ thì công dụng của chiếc đèn vẫn là để phát sáng. Đó là một nguồn sáng nên ông cha ta mới nói “gần đèn thì sáng”. Tuy nhiên nếu câu tục ngữ chỉ có ý nghĩa như vậy thì mọi người đã không nói đó là bài học kinh nghiệm cho con cháu đời sau. Câu tục ngữ trên ngoài nghĩa đen thì còn mang ý nghĩa về ảnh hưởng của môi trường sống, môi trường giáo dục đối với con người mà đặc biệt là đối với thế hệ trẻ. Ngay từ giai đoạn khi con trẻ mới bắt đầu nhận biết thế giới xung quanh thì môi trường sống đã có tác động để hình thành tính cách, nhân cách của trẻ sau này. Nhất là ở giai đoạn này trẻ rất hay bắt chước người lớn. Nếu xung quanh những đứa trẻ ấy người lớn ý thức về hành vi và lời nói của mình để trẻ tiếp nhận những thói quen tốt thì sẽ rất tốt cho sự phát triển và hình thành nhân cách, thói quen cho trẻ. Ngược lại khi tiếp xúc với những hành vi xấu thì trẻ chắc chắn sẽ học theo, ví như việc nói tục, chửi bậy và việc vứt rác bừa bãi của người lớn.

Phân tích câu tục ngữ gần mực thì đen gần đèn thì rạng

Phân tích câu tục ngữ gần mực thì đen gần đèn thì rạng

Hãy thử so sánh hai đứa trẻ cùng độ tuổi nhau nhưng sống ở hai môi trường trái ngược nhau ta sẽ hình dung ngay được môi trường sống có ảnh hưởng lớn như thế nào đối với con người. Một đứa trẻ sống trong một gia đình hoà thuận, bố mẹ yêu thương nhau và đặt nhiều sự quan tâm chăm sóc đến con cái thì người con sẽ có điều kiện để phát triển bản thân hơn. Ngược lại nếu một đứa trẻ sống trong gia đình mà bố mẹ thường xuyên cãi vã nhau, mắng mỏ, đánh đập con cái thì chắc chắn sẽ chịu những ảnh hưởng xấu đó, có những suy nghĩ tiêu cực và tính cách sẽ cục cằn, nóng tính hoặc trạng thái tự kỉ, ngại tiếp xúc với mọi người. Đó chính là những ảnh hưởng mà môi trường sống đem lại cho con người. Có những người vẫn vin rằng với những người có sự rèn luyện tốt, có định lực tốt thì họ sẽ không bị ảnh hưởng giống như “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” tuy nhiên đó chỉ là số ít, không đáng kể.

Ngày nay khi đất nước càng phát triển trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nước ta được giao lưu, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa trên thế giới. Giữa những nét đẹp phong tục, văn hóa của các nước khác thì cũng có những cái xấu. Nếu chúng ta tiếp thu, tiếp nhận nhưng không chọn lọc thì rất dễ mắc phải những điều xấu, trở thành những tệ nạn trong xã hội. Những cái xấu được du nhập, những cái tốt khi người Việt ta tiếp thu lại có những biến tướng, thoái hóa sống ăn chơi, sa đọa… Đây chính là cái mà chúng ta cần phải lên án, bài trừ.

Câu tục ngữ là một lời khuyên bảo rất sâu sắc mà ông cha ta dành cho con cháu đời sau. Giúp chúng ta có nhận thức đúng đắn và nâng cao tinh thần cảnh giác khi giao du, tiếp xúc với bạn bè. Đồng thời tự giác xác định phương hướng, mục tiêu cho chính mình. Có câu “Chọn bạn mà chơi” chính là ý chỉ chúng ta cần phải chủ động và biết cách chọn bạn để chơi. Khi chúng ta giao du với những người bạn tốt, có  định hướng tích cực trong việc rèn luyện, trau dồi kiến thức cũng như có phẩm chất đạo đức tốt đẹp thì ta sẽ học được những cái tốt.

Câu tục ngữ "Gần mực thì đen gần đèn thì rạng" không chỉ đem lại bài học cho giới trẻ mà còn cả cho những bậc cha mẹ. Đó là việc cần tạo ra môi trường sống, học tập tốt nhất cho con cái. Chú ý đến hành động cũng như lời nói tránh để con cái tiếp xúc với những cái xấu.

Loan Trương

>>> XEM THÊM : 

Check Also

phân tích hình ảnh đầu súng trăng treo trong bài thơ đồng chí

Phân tích hình ảnh đầu súng trăng treo trong bài thơ Đồng chí | Văn mẫu

Phân tích hình ảnh đầu súng trăng treo trong bài thơ Đồng chí Chính Hữu …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *