Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích nhân vật người vợ nhặt trong truyện ngắn Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân | Văn mẫu

Phân tích nhân vật người vợ nhặt trong truyện ngắn Vợ nhặt của nhà văn Kim Lân | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) Em hãy phân tích nhân vật người vợ nhặt trong truyện ngắn Vợ nhặt của Kim Lân (Bài phân tích văn của bạn Nguyễn Thị Kim Ngân)

Đề bài: Phân tích nhân vật người vợ nhặt trong truyện Vợ nhặt của Kim Lân

BÀI LÀM

          Năm 1945, nước ta xảy ra nạn đói khủng khiếp cướp đi sinh mạng của hơn hai triệu đồng bào. Sự kiện này là một trong những trang sử bi thảm nhất của dân tộc ta và trở thành đề tài nóng hổi trên văn đàn thời đó. Rất nhiều trang viết của các nhà văn, nhà thơ lớn miêu tả cái đói như “Chiếc xe xác qua phường Dạ Lạc” của Văn Cao, “Xuân đến” và “Đói! Đói!” của Tố Hữu, “Địa ngục” của Nguyên Hồng, “Mười năm” của Tô Hoài, “Vỡ bờ” của Nguyễn Đình Thi…Đến Kim Lân, ông đã phản ánh hiện thực ấy qua truyện ngắn xuất sắc “Vợ nhặt”.

         Trong bối cảnh khó khăn, nghèo đói, các nhân vật của Kim Lân không sa ngã, không bán rẻ nhân cách mà vẫn luôn khát khao sống, yêu thương, cưu mang nhau cùng hi vọng vào tương lai tốt đẹp. Tiêu biểu cho những con người mạnh mẽ ấy phải kể đến nhân vật vợ nhặt, một người phụ nữ khốn khổ nhưng có khát khao sống mãnh liệt và những đức tính tốt đẹp của người phụ nữ truyền thống.

         Vợ nhặt là một người đàn bà tội nghiệp, đáng thương là nạn nhân thê thảm của cái đói. Nhân vật này không được giới thiệu quê quán, nguồn gốc xuất thân. Thêm vào đó, tác giả chỉ gọi chị ta bằng những đại từ phiếm chỉ như ‘thị”, “người đàn bà”, “cô ả”…mà không có tên riêng nhằm khẳng định những mảnh đời như thị không phải hiếm trong bối cảnh đói khát. Thị có thể là bất cứ người đàn bà nào ngoài kia và chúng ta có thể gặp thị ở bất cứ đâu. Vì đói nghèo, không việc làm, thị hay “ngồi vêu ra ở cửa nhà kho”  “nhặt hạt rơi vãi, hay ai có công việc gì gọi đến thì làm”. Cái đói còn hiện hình cả trên khuôn mặt thị khiến thị trông “ rách quá, áo quần tả tơi như tổ đỉa, thị gầy sọp hẳn đi, trên cái khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt”. Giữa tình cảnh mà người chết đói nhiều hơn người sống, thây chất đầy đường, ranh giới giữa sự sống và cái chết quá mong manh, người đàn bà ấy cũng đang dần bị cái đói làm cho tê liệt, chới với không trụ vững. Và chính cái đói ấy lại đẩy cuộc đời thị đến tận cùng bi đát khi vì nó, thị chấp nhận làm một người vợ nhặt. Thị như cái rơm, cái rác bỏ đi, được người ta nhặt về làm vợ. Thân phận đầy rẻ rúng, bèo bọt.

        Người ta thường nói chỉ khi bạn đứng bên bờ vực giữa sự sống và cái chết bạn mới biết quý trọng cuộc sống của mình. Người vợ nhặt cũng vậy, thị khát khao sống mãnh liệt, thậm chí là phải sống bằng mọi giá dù có thể là bán rẻ tự tôn của mình. Trước tiên, cái đói làm cho thị trở nên chao chát, chỏng lỏn, đanh đá và táo tợn. Lần đầu gặp Tràng, thị ăn nói “cong cớn”, “liếc mắt cười tít”. Đến lần thứ hai, thị lại “sầm sập chạy đến sưng sỉa nói, cong cớn trước mặt hắn. Không những thế, thị còn không biết xấu hổ giợi ý để được ăn  “Có ăn gì thì ăn, chả ăn giầu”. Lúc thấy ăn thì “đon đả” “hai con mắt trũng hoáy của thị sáng lên, thị đon đả”. Đặc biệt hơn thị sẵn sàng theo không một người đàn ông xa lạ xấu xí, vụng về chỉ bằng một câu nói bông đùa và bốn bát bánh đúc. Người ta cưới hỏi có mối mai, sính lễ còn thị chỉ vì một miếng ăn. Chúng ta chê thị không có tự trọng, chê chị không biết xấu hổ và trơ trẽn nhưng người đàn bà ấy đã bị đẩy vào đường cùng. Thị đáng thương nhiều hơn đáng trách. Ai cũng có quyền được sống và mưu cầu hạnh phúc. Đó cũng là bản năng tự nhiên, người sắp chết vì đói sẽ phải gắng gượng tìm miếng ăn cứu mình. Và người vợ nhặt cũng vậy, thị không sai khi cố cựa quậy tìm ra lới thoát. Tràng dù là người xấu xí, dở hơi nhưng khỏe mạnh, tốt bụng. Bám víu vào anh ta, thị hi vọng có một chỗ dựa, có một nơi chốn cái đói, cái chết.

phân tích nhân vật người vợ nhặt trong truyện ngắn vợ nhặt

       Mặc dù để cho nhân vật của mình vì miếng ăn mà bán rẻ lòng tự trọng nhưng Kim Lân vẫn luôn hướng đến đề cao vẻ đẹp khuất lấp trong người vợ nhặt. Sau khi đồng ý theo Tràng về nhà, khi cái đói đã tạm bị quên đi thì người vợ cũng là người phụ nữ duyên dáng, đảm đang. Từ chỗ nhân cách bị bóp méo thiên chức, bổn phận làm vợ, làm dâu đã được đánh thức khi thị quyết định gắn sinh mạng mình với Tràng.

        Cũng như bao người phụ nữ khác, người đàn bà khốn khổ ấy cũng ngượng ngùng, e thẹn khi lần đầu về nhà chồng. Trên đường trở về, khi mọi người chú ý, bàn luận, “đầu hơi cúi xuống, cái nón rách tàng nghiêng nghiêng che khuất đi nửa mặt. Thị có vẻ rón rén, e thẹn”. Thị xấu hổ và ngại ngùng vì hơn ai hết thị ý thức được thân phận đầy mỉa mai của mình. Xã hội cũ đặc biệt coi trọng lễ nghi, phong tục. Một cuộc hôn nhân phải có mai mối sính lễ. Vậy mà thị theo không một người đàn ông xa lạ thì đó là hành động đáng xấu hổ. Từ đây, có thể thấy người vợ nhặt không phải không có tự tọng mà thị vì cái đói mà phải buộc mình quên mà thôi. Tiếp đó, khi về tới nhà Tràng, một căn nhà xa lạ, thị chỉ dám “ngồi mớm ở mép giường, tay ôm khư khư cái thúng”, hoàn toàn không còn vẻ gì là đanh đá, trơ trẽn như trước nữa.Lần đầu tiên ra mắt mẹ chồng, “thị cúi mặt xuống, tay vân vê tà áo đã rách bợt”. Hành động của thị thể hiện sự bối rối, dè dăt bản năng tự nhiên hết sức mộc mạc, chân thành. Không những thế, thị cũng nảy sinh những tình cảm mới mẻ, cũng biết “trách yêu” chồng.

          Vẻ đẹp khuất lấp ở nhân vật vợ nhặt còn đặc biệt thể hiện ở sự đảm đang, tháo vát, biết vun vén gia đình và thấu hiểu lí lẽ.

           Khi về đến nhà Tràng, nhìn thấy ngôi nhà lụp xụp, rách nát có lẽ thị đã rất thất vọng. Bởi thị đã chọn vứt bỏ hết tự tôn, tự trọng để theo không Tràng về nhà mong một chỗ bấu víu qua cơn đói khát mà gia cảnh nhà Tràng cũng không lấy gì làm khá gỉa. Thế nhưng người đàn bà cũng không quay lưng bỏ đi, có lẽ thị cảm kích lòng tốt, sẵn sàng cưu mang mình của Tràng dù nghèo khó. Thị ở lại vì niềm tin, hi vọng, ở lại với tình yêu thương con người. Thị đã cố “nén một tiếng thở dài” để không làm Tràng suy nghĩ, tự ái. Khi mẹ chồng mang ra nồi cháo cám, mặc dù mắt thị tối lại, “miếng cám đắng chát nghẹn bứ nơi cổ họng” nhưng thị vẫn “điềm nhiên và vào miệng”. Thị thấu hiểu rằng trong hoàn cảnh khó khăn đói khát, “khối nhà chả có cám mà ăn” thì nồi cháo cám ấy là cả một niềm vui mới vừa nhen nhóm sẽ bị dập tắt, bà mẹ sẽ buồn bã, tủi thân cỡ nào? Nói chung, ở người vợ nhặt, chúng ta thấy được thái độ đối nhân xử thế rất tinh tế, khéo léo, trọng tình trọng nghĩa rất đáng trân trọng.

         Lấy chồng, với vai trò là vợ, là con, người vợ nhặt đã góp phần không nhỏ vào việc làm thay đổi cuộc sống mẹ con Tràng bằng bàn tay chăm lo đảm đang của người phụ nữ. “Nhà cửa, sân vườn …đều được quét tước, thu dọn sạch sẽ gọn gàng. Mấy chiếc quần áo rách như tổ đỉa vẫn vắt khươm mươi niên ở một góc nhà đã thấy đem ra sân hong. Hai cái ang nước vẫn để khô cong ở dưới gốc ổi đã kín nước đầy ăm ắp. Đống rác mùn tung hoành ngay lối đi đã hót sạch” Bằng những việc làm hết sức bình thường giản dị nhưng thị đã thổi một luồng sức sống mới vào hai mẹ con Tràng. Bà cụ Tư khuông mặt bủng beo, u ám rạng rỡ hẳn lên. Còn Tràng thì thấy ‘một nguồn vui sướng phấn chấn tràn ngập trong lòng”…Chính người vợ nhặt đã khơi dậy cho mọi người trong gia đình niềm hi vọng sống khi kể chuyện ở Bắc Giang, Thái Nguyên người ta đi phá kho thóc Nhật chia cho người đói. Thị đã gieo vào lòng mỗi người niềm tin mãnh liệt ở một tương lai không xa họ được giải thoát khỏi cái đói, yên ổn xây dựng cuộc sống mới hạnh phúc.

         Người vợ nhặt tuy được Kim Lân miêu tả rất ít song đây là môt nhân vật không thể thiếu trong tác phẩm. Sự có mặt của nhân vật này đã khiến cho Tràng từ một người đàn ông cộc cằn, thô lỗ, dở hơi thành một người đàn ông biết yêu thương, có trách nhiệm với gia đình. Nếu không có thị, bà cụ Tứ sẽ mãi mãi sống cuộc đời lặng lẽ, mòn mỏi trong đói nghèo đau khổ cho đến cuối đời. Chỉ với vài dòng miêu tả ngắn ngủi nhưng Kim Lân đã thể hiện sự trân trọng, cảm thông sâu sắc với người phụ nữ bất hạnh. Đối với nhà văn, đến cuối cùng, con người dù có đau khổ, nhân cách có thể bị bóp méo nhưng bản chất tốt đẹp vĩnh viễn không thay đổi trong con người họ.

         Kim Lân đã thành công khi thu lượm từng chi tiết nhỏ của đời sống để góp lên trang sách, làm nên tên tuổi một đời văn. Nhân vật của ông không hoàn mỹ đến mức lung linh tỏa sáng mà trọn vẹn một cách mộc mạc, giản dị và đời thường. Kim Lân đã phát hiện, đề cao những vẻ đẹp tiềm ẩn cao quý ở những con người tầm thường từ đó thể hiện sự yêu thương, đồng cảm và trân trọng sâu sắc. Không có một trái tim nhân hậu, không có một niềm tin bất tử vào con người và không có một cái nhìn sâu sắc thuần hậu với cuộc đời chắc chắn bất cứ nhà văn nào cũng không thể làm được điều đó.

>>> Xem thêm:

Check Also

phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con trong gia đình

Phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con trong gia đình | Văn mẫu

Đề bài: Phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *