Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 11 / Phân tích nhân vật viên quản ngục trong “Chữ người tử tù” | Văn mẫu

Phân tích nhân vật viên quản ngục trong “Chữ người tử tù” | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 11) Em hãy phân tích nhân vật viên quản ngục trong tác phẩm “Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân

(Bài phân tích văn của bạn Đỗ Khánh Linh)

Đề bài: Phân tích nhân vật viên quản ngục trong tác phẩm “ Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân

BÀI LÀM

         Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Nguyễn Tuân được biết đến là một nhà văn lớn, một người nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp những vẻ đẹp mới lạ, đập vào giác quan nghệ sĩ. Có thể nói, ông đã bước lên văn đàn với cá tính và tài hoa không lẫn với bất cứ ai. Ngòi bút của Nguyễn Tuân luôn hướng đến tiếp cận, thể hiện con người trên phương diện tài hoa nghệ sĩ và thiên nhiên từ góc độ văn hóa-nghệ thuật-thẩm mĩ.  Minh chứng cho điều này có thể kể đến một số tác phẩm tiêu biểu của ông như “Chữ người tử tù”, “Người lái đò sông Đà”, “Một chuyến đi”…

        “Chữ người tử tù” là truyện ngắn rút trong tập “Vang bóng một thời” (1940)  viết về những nhà nho cuối mùa tuy buông xuôi bất lực nhưng quyết giữ cho được “thiên lương” và “tâm hồn trong sạch” bằng việc thực hiện “cái đạo sống của người tài tử”. Trong tác phẩm, bên cạnh hình tượng nhân vật trung tâm Huấn Cao, chúng ta không thể không kể đến nhân vật viên quản ngục. Nguyễn Tuân đã thành công khi phác họa vô cùng sinh động và đặc sắc một viên quản ngục, đại diện cho chế độ phong kiến nhưng lại mang tâm hồn nghệ sĩ biết say mê, trân trọng cái đẹp, ngưỡng mộ người tài và có nhân cách cao đẹp.

phân tích nhân vật viên quản ngục trong chữ người tử tù

         Theo lẽ thường, nhắc đến quan coi ngục phong kiến người ta sẽ liên tưởng ngay đến một người đại diện cho những cuộc tra khảo, hành hình dã man, bạo lực. Vì lẽ ấy, đó ắt hẳn phải là người vô cùng độc ác, thô bạo và dữ tợn. Nhưng không, viên quản ngục của Nguyễn Tuân lại là một người có tâm hồn trong sáng thanh cao, biết quý trọng người tài và yêu cái đẹp. Mặc dù đã “chọn nhầm nghề” nhưng trên đời này hiếm có viên quản ngục nào lại có “cái sở nguyện” cao quý như ông. Ông ao ước một ngày nào đó “được treo ở nhà riêng mình một câu đối do chính tay ông Huấn Cao viết”. Ông say mê, khao khát bởi vì “chữ ông Huấn đẹp lắm, vuông lắm”, “có được chữ ông Huấn Cao mà treo, là có được một vật báu ở đời”. Để đạt được sở nguyện đầy thanh cao, sang trọng của mình, viên quản ngục đã vô cùng khổ tâm. Mặc dù “Có một ông Huấn Cao ngay trong tay mình, dưới quyền mình” nhưng ông không dùng địa vị, quyền thế hay khổ hình để ép buộc Huấn Cao cho chữ. Chưa cần quan tâm đến việc Huấn Cao có thể vì thế mà cho chữ hay không nhưng viên quản ngục không lựa chọn ép Huấn Cao đã phần nào cho thấy sự trân trọng cái đẹp, trân trọng người nghệ sĩ của ông.  Bởi lẽ, cái đẹp thực sự chỉ có thể nảy sinh trong sự ngẫu hứng, bằng tâm hồn sáng tạo phóng khoáng của người nghệ sĩ. Đặc biệt, quản ngục càng khổ tâm hơn khi nghĩ đến việc mai mốt đây, khi ông Huấn Cao bị hành hình mà chưa kịp xin mấy chữ thì ông “ân hận suốt đời”. Đó có lẽ phải là ao ước lớn lao, duy nhất cả cuộc đời mới có thể khiến viên quản ngục đau đáu, dằn vặt nhiều như vậy. Và, cũng chính cái ước ao đầy thi vị, không nhuốm màu vật chất ấy đã cho thấy rất rõ tâm hồn và tình yêu với cái đẹp của quản ngục.

         Đặc biệt hơn nữa, sự trân trọng người tài hoa và lòng say mê cái đẹp ở quản ngục còn thể hiện qua sự “biệt đãi” của ông đối với người tử tù Huấn Cao, muốn cho Huấn Cao “đỡ cực khổ trong mấy ngày cuối cùng còn lại”. Quản ngục sai người đều đặn dâng rượu thịt thịnh soạn cho Huấn Cao và các bạn đồng chí của ông trong suốt thời gian Huấn Cao ở tù. Là một người đại diện cho chế độ phong kiến, việc khoản đãi tử tù có thể khiến viên quản ngục chịu tội, thậm chí là bị xử chết. Thế nhưng, sự say mê với cái đẹp của viên quản ngục có lẽ đã vượt lên trên cả cái chết chỉ mong dùng sự chân thành thuyết phục được Huấn Cao cho chữ. Không những thế, ngay cả khi Huấn Cao, một tử tù nói lời khinh bạc “Ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn một điều là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây nữa”. Trái với suy nghĩ của Huấn Cao, quản ngục không nổi trận lôi đình hay thị uy, ông ta nhã nhặn lĩnh ý tuân theo, cơm rượu vẫn đều đặn được đưa đến nhưng quản ngục không hề đặt chân vào buồng giam nữa. Viên quản ngục thuận theo ý Huấn Cao chứng tỏ ông tôn trọng người tài hoa và coi trọng việc xin chữ.

         Viên quản ngục là giai cấp phản diện nhưng dưới ngòi bút Nguyễn Tuân, nhân vật này lại mang trong mình nhân cách cao đẹp, đáng quý.  Trước hết, chúng ta thừa nhận, nếu không phải một người có nhân cách đẹp, quản ngục sẽ không biết trọng người tài và yêu cái đẹp. Một khi bạn rung động trước cái đẹp, trái tim bạn sẽ không còn chỗ cho những xấu xa, tầm thường, nhỏ nhen, đó vốn là điều tất yếu. Bên cạnh đó, dù là một viên quan đại diện cho thế lực phong kiến bạo tàn nhưng quản ngục không phải tên hung thần với đôi bàn tay nhuốm máu tanh của người vô tội mà là một người đàn ông đáng kính: đầu điểm hoa râm, râu ngả màu, bộ mặt tư lự, nội tâm sâu sắc hay cả nghĩ. Ông trong con mắt Nguyễn Tuân là “một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ”, là “cái thuần khiết” giữa “một đống cặn bã”, là “người có tâm điền tốt” giữa một “lũ quắt quay”… Ông không màng hư hư vinh, danh lợi, sẵn sàng biệt đãi một tên tử tù để đạt được sở nguyện nhất đời là có chữ Huấn Cao để treo ở nhà riêng mặc dù có thể bị xử tội. Ông không lợi dụng quyền thế, địa vị để chèn ép, bắt buộc Huấn Cao cho chữ để thỏa ước nguyện mà thật tâm lay động Huấn Cao bằng sự chân thành, kính cẩn. Ông biết mình đã chọn nhầm nghề vì tự ý thức được chốn bùn tanh mưa máu nơi ngục tù không hợp với mình. Viên quản ngục là quan lại triều đình, là người nắm trong tay sinh mệnh của Huấn Cao nhưng lại hết sức nhún nhường, trân trọng Huấn Cao. Lí do một phần bởi ông khao khát chữ ông Huấn nhưng phần nhiều bởi ông cho rằng ông chỉ là kẻ tiểu lại giữ tù còn Huấn Cao là vị anh hùng tài tử, cách nhau cả mấy thế kỉ tài học. Độc giả nhận thấy ở ngục quan không phải cái lớn lao của uy quyền mà là vẻ đẹp ở nhân cách. Chính nhân cách ấy đã làm Huấn Cao cảm động và quý trọng.

phân tích nhân vật viên quản ngục trong chữ người tử tù

       Nhân cách cao đẹp ở viên quản ngục còn được thể hiện trong cảnh cho chữ, nơi gặp gỡ của khách anh hùng tài tử với kẻ biêt nhỡn liên tài. Ngục quan khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu trên ô chữ. Khi nghe Huấn Cao khuyên “thầy quản nên đổi chỗ ở đi” viên quản ngục đã vái tử tù một vái, nói qua dòng nước mắt “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”. Giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh có viết: “ Có những cái cúi đầu làm cho con người đê tiện, có những cái cúi đầu làm cho con người cao cả hơn, lớn lao hơn, lẫm liệt hơn. Đấy là cái cúi đầu trước cái tài, cái đẹp, cái thiên lương”. Hai tiếng “quản ngục” cuối cùng chỉ là cái áo khoác phủ ngoài một tâm hồn đẹp, trong sáng. Giữa chốn ô hợp, nhơ nhớp, ngục quan vẫn mang trong mình tâm hồn, nhân cách thanh cao hướng thiện.  Một sự khúm núm, một cái cúi đầu không khiến ông trở nên ti tiện, thấp hèn mà ngược lại làm cho ông trở nên đáng quý, đáng trọng hơn với nhân cách tốt đẹp.

        Với bút pháp miêu tả tài tình, có thể nói Nguyễn Tuân đã rất thành công khi xây dựng nhân vật viên quản ngục. Mặc dù đây không phải nhân vật trung tâm của tác phẩm song có thể thấy, nhân vật viên quản ngục đã đống góp vai trò không nhỏ cho sự thành công của tác phẩm và góp phần vào truyền tài những  quan niệm sâu sắc về cái đẹp, cái thiện của nhà văn. Qua nhân vật viên quản ngục, độc giả đã phần nào thấy được, cái đẹp, cái thiện có thể tồn tại và nảy sinh trong lòng cái xấu xa, bẩn thỉu. Vì lẽ đó, chúng ta cũng hoàn toàn có quyền tin tưởng vào con người và sức mạnh cảm hóa lớn lao của cái đẹp.

>>> XEM THÊM : 

Check Also

phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con trong gia đình

Phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con trong gia đình | Văn mẫu

Đề bài: Phân tích nhân vật chiến và việt trong tác phẩm những đứa con …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *