Home / VĂN MẪU THPT / Văn mẫu lớp 12 / Phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị trong Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài | Văn mẫu

Phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị trong Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài | Văn mẫu

(Văn mẫu lớp 12) Em hãy phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài.

(Bài phân tích văn của bạn Nguyễn Ngọc Châu Giang)

Đề bài: Phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

BÀI LÀM

       Tô Hoài từng nói “Đất và người miền Tây để thương để nhớ trong tôi nhiều quá”. Ấy chính là lí do mãnh liệt đã thôi thúc ông cầm bút sáng tạo những trang văn chan chứa tình yêu thương con người và giàu tính hiện thực. Trong tập Truyện Tây bắc với ba truyện ngắn thì tiêu biểu hơn cả có lẽ vẫn là Vợ chồng A Phủ. Tác phẩm viết về cuộc sống bị áp bức, tủi nhục đầy bi thảm của người dân miền núi dưới chế độ phong kiến thực dân và sự thức tỉnh vùng dậy của chính những người dân ấy để bảo vệ bản thân, bảo vệ đồng bào. Với nội dung chủ đề ấy, những nhân vật trong “Vợ chồng A Phủ” được Tô Hoaì xây dựng luôn mang trong mình sức sống mãnh liệt tiềm tàng mà tiêu biểu phải kể đến là nhân vật Mị.

     Mị là một cô gái đẹp, yêu đời, chăm chỉ và giàu lòng hiếu thảo. Mị đã từng được yêu và có những đêm tình mùa xuân hạnh phúc. Nhưng, vì món nợ truyền kiếp của cha mẹ mà Mị bị cướp về làm con dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra. Từ đây, Mị sống cuộc đời “địa ngục trần gian”, trở thành nông nô bị trà đạp cả về thể chất lẫn tinh thần. Mị chết dần, chết mòn theo ngày tháng “lúc nào cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi”, “lùi lũi như con rùa nuôi trong xó cửa. Ách áp chế nặng nề tàn nhẫn của bon thống trị đã biến Mị thành một con người nhẫn nhục, cam chịu và vô cảm. Mị trở nên câm lặng, tê liệt gần như hoàn toàn về ý thức lẫn cảm giác, tình cảm và tâm hồn. Mị không còn ý thức được thời gian, tuổi tác và cuộc sống. “Ở  lâu trong cái khổ, Mị cũng quen khổ rồi…Mị  tưởng mình cũng là con trâu, mình cũng là con ngựa. Con ngựa chỉ biết ăn cỏ, biết đi làm mà thôi”.

     Thế nhưng, thực chất, đâu đó trong tâm hồn người đàn bà câm lặng vì cơ cực ấy vẫn luôn tiềm ẩn một sức sống mãnh liệt chỉ đợi có cơ hội là thức dậy và bùng lên mạnh mẽ.

     Bị bắt về nhà thống lí Pá Tra làm con dâu gạt nợ, “mấy tháng ròng đêm nào Mị cũng khóc”. Mị đã từng có ý định bỏ trốn về nhà với nắm lá ngón để tự tử.  Chính khát vọng được sống một cuộc sống đúng nghĩa đã khiến Mị không thể chấp nhận cuộc sống bị trà đạp, tủi cực đầy bất công trong thân phận con dâu gạt nợ. Việc Mị tìm đến cái chết là tiêu cực song trong hoàn không thể làm khác được thì đó chính là một sự giải thoát để được là chính mình.

phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật mị

     Đêm tình mùa xuân là cái đêm đáng nhớ nhất trong cuộc đời Mị. Sau bao năm câm lặng, lầm lũi trong vô thức, Mị bỗng thấy mình còn trẻ, Mị muốn đi chơi và đã sửa soạn đi chơi. Với một người như Mị, việc Mị muốn đi chơi là những động thái đầu tiên thể hiện sự phản kháng, không chấp nhận cuộc sống lầm lũi thực tại nữa. Ở đây, Tô Hoài đã đặc biệt thành công khi miêu tả diễn biến tâm lí của Mị vừa như là một sự đột phá lại vừa như hệ quả tất yếu của sức sống tiềm tàng ẩn sâu bên trong con người Mị.

     Sự thức tỉnh của Mị trước hết là do tác động của hoàn cảnh. Mùa xuân đến, “những chiếc váy hoa đã được phơi ra mỏm đá, xòe như con bướm sặc sỡ. Hoa thuốc phiện nở trắng lại nở mầu đỏ hau, đỏ thậm, rồi nở mầu tím man mát”. Cảnh vật rực rỡ cùng âm thanh rộn rã của “đám trẻ đơi tết chơi quay cười ầm trên sân chơi trước nhà” đã khiến cho tâm hồn Mị sống dậy. Nhưng ngoại cảnh ấy chỉ là chất xúc tác gián tiếp, rượu mới là chất xúc tác trực tiếp để tâm hồn yêu đời, khao khát sống của Mị trỗi dậy. “Mị đã lấy hũ rượu uống ực từng bát một” . Uống cho hả cơn hận, để nuốt hận và rồi hơi men đã dìu tâm hồn Mị theo tiếng sáo.

     Trong quá trình hồi sinh của Mị tiếng sáo đóng vai trò vô cùng quan trọng. “Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tah, bồi hồi. Mị ngồi nhẩm  thầm bài hát cửa người đang thổi”.Mị nhớ về ngày trước, “Mị thổi sáo giỏi…Mị uốn chiêc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo. Có biết bao nhiêu người mê ngày đêm thổi sáo đi theo Mị”. Tiếng sáo chính là biểu tượng lôi cuốn của mùa xuân, của khát vọng tình yêu và hạnh phúc. Không phải ngẫu nhiên mà tác giả lại miêu tả tiếng sáo nhiều lần đến thế. “Tiếng sáo gọi bạn cứ thiết tha, bồi hồi”, “ngoài đầu núi lấp ló đã có tiếng ai thổi sáo”, “tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng”, “Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị theo những cuộc chơi, những đám chơi”, “trong đầu Mị rập rờn tiếng sáo”…Tiếng sáo như ngọn gió thổi bùng lên đốm lửa của khát vọng sống, khát vọng tình yêu tưởng chừng đã nguội tắt trong con người Mị. Tiếng sáo lúc đầu lấp ló, lơ lửng ngoài đầu núi, ngoai đường sau đó dần len lỏi vào tâm trí Mị thành lời mời goi tha thiết thúc giục Mị vượt thoát khỏi tâm trạng thờ ơ, vô cảm lâu nay.

     Biểu hiện đầu tiên cho sự thức tỉnh, cho sức sống của Mị là Mị nhớ lại quá khứ, nhớ về hạnh phúc ngắn ngủi trong cuộc đời mình và niềm ham sống trở lại. “Mị thấy phơi phới trở lại, lòng đột nhiên vui sướng như những đêm tết ngày trước”. Mị nhận ra “Mị còn trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ lắm. Mị muốn đi chơi”. Sau đó, phản ứng đầu tiên của Mị là “nếu có nắm lá ngón trong tay, Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa, nhớ lại chỉ thấy nước mắt ứa ra”. Có thể nói, đã dần ý thức được tình cảnh đau xót thực tại của mình. Những giọt nước mắt tưởng chừng đã cạn kiệt bên trong con người vô hồn vô cảm ấy lại một lần nữa lăm dài. Mị khóc cho những hoài niệm, cho những đau khổ, tuyệt vọng của cuộc đời mình. Từ những sôi sục trog tâm tưởng, Mị có hành động “lấy ống mỡ, sắn thêm một miếng bỏ vào đĩa dầu”. Đây là một hành động của sự thức tỉnh. Mị muốn thắp sáng căn phòng bấy lâu chìm trong bóng tối hay chính là thắp sáng cho cuộc đời tăm tối của mình. Ánh sáng ấy chí ít có thể giúp Mị biết rằng mình không phải một con rùa lầm lũi nuôi trong xó cửa. Ngay sau đó, “Mị quấn tóc lại, với tay lấy chiếc váy hoa vắt ở phía trong vách”, Mị sửa soạn đi chơi quên hẳn sự có mặt của A Sử. Ngay cả khi bị A Sử trói lại, tâm hồn Mị vẫn đuổi theo tiếng sáo du dương đến một thế giới khác mà ở đó Mị được thổi sáo, Mị được hát, Mị yêu và được yêu…Đó là sức sống tiềm tàng, dữ dội và mãnh liệt vô cùng.

phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật mị

     Sức sống tiềm tàng, mãnh liệt ở Mị được bộc lộ rõ qua hành động “vùng bước đi” giữ lúc cả người bị trói đứng vào cột. Chỉ khi “tay chân không cựa được Mị mới trở về thực tại. Tiếng sáo im bặt thay vào đó là “tiếng chân ngựa đạp vào vách” khiến Mị cay đắng nghĩ “mình không bằng con ngựa”. Sợi dây trói như là một biểu tượng cho chế độ cường quyền và thần quyền vây hãm, ngăn cản con người, tước đi quyền sống chính đáng của những người dân nghèo thấp cổ bé họng. Ở đây, Tô Hoài đã đặt sự hồi sinh của Mị vào tình huống bi kịch giữa khát vọng mãnh liệt và hiện thực phũ phàng khiến cho sức sống của Mị càng thêm mãnh liệt, dữ dội. Đây cũng là một diễn biến hợp lí bởi lẽ Mị đã “ở quá lâu trong cái khổ”, Mị đã gần như tê liệt thì sự hồi sinh của Mị phải là cả một quá trình thức tỉnh.

     Khi Mị quay trở lại với thực tại tăm tối trước mắt, nhìn thấy cảnh A Phủ bị trói, Mị hoàn toàn vô cảm “thản nhiên ngồi thổi lửa hơ tay”. Đến đây, ta những tưởng sức sống, sự hồi sinh của Mị chỉ như ngọn đèn cạn dầu chỉ bùng lên rồi tắt ngấm không dấu vết. Nhưng không, tất cả thực chất chỉ là sự chuẩn bị cho bước đột phá: Mị cắt dây trói giải thoát cho A Phủ và tự giải thoát chính mình.

     Hành động cởi trói cho A Phủ là hành động vừa tự phát vừa tự giác. Tự phát bởi vì sự việc đến nhanh, đột ngột, Mị không hề tính trước sau đó Mị sẽ làm gì, sẽ ra sao, ngay cả việc quyết định chạy theo A Phủ cũng chỉ được quyết định sau khi Mị cắt dây trói và đứng lặng hồi lâu trong bóng tối. Chi tiết này cho thấy ngay từ đầu, Mị không hề có ý định bỏ trốn cùng A Phủ. Nếu là có chủ đích ngay từ đấu thì khi ấy, chúng ta hiểu Mị cởi trói cho A Phủ để đi theo vì muốn trốn chồng trốn cuộc đời khổ đau hoặc Mị bỏ chồng theo A Phủ vì A Phủ là mơ ước của biết bao cô gái. Cả hai chiều hướng ấy đều sẽ khiến hành động cởi trói cho A Phủ mất đi tính nhân văn. Mị không hề chạy theo A Phủ cho đến khi nỗi hoảng sợ đẩy bàn chân Mị đi theo một cách tự nhiên.

     Hành động của Mị chính là kết quả tất yếu của một con người có sức sống tiềm tàng, từ bản chất người con gái hiếu thảo, ham sống, yêu đời.  Hơn nữa, nó còn xuất phát từ lòng thương, sự đồng cảm. Khi thấy A Phủ bị trói, thấy nước mắt tuyệt vọng của A Phủ đã khiến Mị nhớ đến bản thân mình cũng từng bị trói, từng bị đau đớn. Mị xót mình, thương người, không nỡ thấy ai phải chết trong sự đau đớn ấy.  Tất nhiên, không phải Mị không sợ. Mị cũng sợ mình bị trói thay vào đấy, “phải chết trên cái cọc ấy”. Khi đã chạy theo A Phủ, nỗi sợ ấy vẫn đuổi theo Mị “ở đây thi chết mất”. Nỗi sợ rất tự nhiên cũng cho thấy phần nào lòng ham sống trong con người Mị, tiếp thêm sức mạnh giúp Mị vùng chạy thoát.
     Nhân vật Mị trong “Vợ chồng A Phủ” đã để lại dấu ấn khó phai mờ tỏng tâm trí độc giả. Mị là nạn nhân của ách thống trị nặng nề của chế độ phong kiến thực dân. Thế nhưng, bên trong người đàn bà cam chịu, dửng dưng, vô cảm trước cuộc đời là một sức sống mãnh liệt, một tâm hồn luôn thiết tha, bồi hồi. Điều này cho thấy, sức sống mãnh liệt tiềm tàng trong con người Mị không thế lưc nào có thể giết chết được. Quá trình thức tỉnh của Mị trong đêm tình mùa xuân đã được nhà văn Tô Hoài miêu tả rất tự nhiên, sinh động vừa bất ngờ vừa hợp quy luật. Qua đây, Tô Hoài cũng đã thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc đối với những kiếp người nhỏ bé trong xã hội.

>>> Xem thêm:

Check Also

Thử Thách 12h Đêm Chạy Xe Ra Nghĩa Trang Văn Điển | Tới Tài Tử

🔰 Instagram của Tới: 🔰 Kênh Cương Tới TV: 🔰 Kênh Tới Tài Tử Vlog: …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

phim sex hay nhất