Home / SOẠN VĂN / Soạn bài Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài | Văn mẫu

Soạn bài Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài | Văn mẫu

(Soạn văn lớp 12) Soạn bài Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

(Bài soạn của bạn Vũ Ngọc Linh)

Đề bài: Soạn bài Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

BÀI LÀM

Câu 1: Tìm hiểu số phận, tính cách nhân vật mị qua:

  1. Cảnh ngộ của Mị, những đày đọa tủi cực ki bị bắt làm con dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra
  2. Diễn biến tâm trạng và hành động.

Trả lời

Nhân vật Mị là nhân vật trung tâm của tác phẩm, tiêu biểu cho  những người nông dân nghèo khổ bị áp bức đè nén bởi cường quyền, thần quyền đến mức tê liệt, câm lặng. Thế nhưng, đằng sau sự cam chịu, nhẫn nhục, ở Mị vẫn tiềm tàng sức sống mãnh liệt.

a.Cảnh ngộ của nhân vật Mị:

– Mi được giới thiệu ở phần đầu tác phẩm như hiện thân của số phận ngiệt ngã, tâm hồn đau khổ, câm lặng: “ngồi quay sợi gai bên tảng đá trước cửa, cạnh tầu ngựa. Lúc nào cũng vậy, dù quay sợi, thái cỏ ngựa, dệt vải, chẻ củi hay đi cõng nước dưới khe suối lên, cô ấy cũng cúi mặt, mặt buồn rười rượi’. Mị là con dâu nhà thống lí, vì mối nợ truyền kiếp Mị bị bắt về làm con dâu gạt nợ. Mị sống như một cái bóng, một mảng tối im lìm trong cảnh giàu sang nhà thống lí

– Trước khi về làm dâu nhà thống lí, Mị là cô gái trẻ trung, yêu đời, hiếu thảo

+ Mị trẻ đẹp, yêu đời  “Ngày trước Mỵ thổi sáo giỏi. Mùa xuân đến, Mỵ uống rượu bên bếp và thổi sáo. Mỵ uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo”

+ Mị có khát vọng tình yêu, hạnh phúc tự do: Mị biết “Bao nhiêu người mê ngày đêm thổi sáo đi theo Mị”, “Trai đứng nhẵn cả vách đàu buồng Mị”, Mị cũng hò hẹn người yêu…

+ Mị là một người cn hiếu thảo: Cuộc sống tủi cực đã khiến Mị từng nghĩ đến chuyện ăn lá ngón tự tử nhưng vì cha, vì em Mị lại tiếp tục cuộc sống bị trà đạp, tủi cực nhà thống lí.

_ Sau khi bị bắt về làm con dâu gạt nợ:

+ Mi uất ức từng phản kháng: “Có đến mấy tháng liền đêm nào Mị cũng khóc”, Mị định ăn lá ngón tự tử.

+ Mị trở thành nô bộc, bị bóc lột sức lao động cùng cực như một công cụ, một con vật đến mức “Mị tưởng mình là con trâu con ngựa. Con ngựa chỉ biết ăn cỏ và đi làm mà thôi”. Cuộc sống của Mị như bị cầm tù trong ngục thất tinh thần với “một căn buồng kín mít chỉ có một chiếc cửa sổ lỗ vuông bằng bàn tay”. Mị bị đánh đập tàn bạo, muốn đi chơi bị A Sử bắt trói đứng vào cột, Xoa thuốc cho A Sử cả đêm ngủ thiếp đi bị A Sử đạp…

+Mị bị tê liệt dần về ý thức, cảm xúc, không khát vọng, không còn biết đến khổ đau: Mị “như con rùa lùi lũi nuôi trong xó cửa”, “ở lâu trong cái khổ Mị quen khổ rồi”, “Mị cúi mặt không nghĩ ngợi”, chỉ “nhớ di nhớ lại những việc giống nhau”. Mị không còn ý thức về thời gian, tuổi tác, cuộc sống.

b.Diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân

– Sự tác động của hoàn cảnh:

+ Không khí mùa xuân: Những chiếc váy hoa xòe được mang ra phươi trên những mỏm đá trông như những cánh bướm rực rỡ

+ Tiếng trẻ con đợi tết chơi quay cười đùa trên sân trước nhà.

+Rượu là chất xúc tác trực tiếp “Mị đi lấy hũ rượu uống ừng ực từng bát”. Men rượu làm trỗi dậy khát vọng sống, sự yêu đời trong tâm hồn Mị

+ Tiếng sáo được nhắc đi nhắc lại nhiều lần như thủ pháp nghệ thuật lay tỉnh tâm hồn Mị: “Mị nghe tiếng sáo vọng lại thiết tha, bồi hồi”, “Tiếng sáo gọi bạn cứ tha thiết bồi hồi”, “ngoài đầu núi đã lấp ló tiếng ai thổi sáo”, “tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng”, “tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường”, “Mị vẫn nghe tiếng sáo gọi bạn đưa Mị theo những cuộc chơi, những đám chơi”, “trong đầu Mị rập rờn tiếng sáo”…Với Mị, tiếng sao là biểu tượng cho mùa xuân, cho tình yêu hạnh phúc. Tiếng sáo từ chỗ lấp ló lơ lửng ngoài đường, ngoài núi dần thâm nhập vào tâm hồn Mị trỏ thành lời mời gọi thiết ta.

_ Những chuyển biến trong tâm hồn Mị:

+ Mị nhớ lại quá khứ, nhớ về những ngày hạnh phúc ngắn ngủi của tuổi trẻ  ngày trước “Mị phơi phới trở lại, lòng đột nhiên vui sướng như những đêm tết ngày trước”, “Mị còn trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ lắm. Mị muốn đi choi”

+ Mị muốn chết “Nếu có nắm lá ngón trong tay lúc này Mị sẽ ăn cho chết ngay chứ không buồn nhớ lại nữa, nhớ lại chỉ thấy nước mắt ứa ra”. Mị đã ý thức được tình cảnh đau khổ hiện tại của mình. Nước mắt tưởng chừng đã khô cạn trong tâm hồn câm lặng vô cảm lại lăn dài.

_ Những sôi sục trog tâm hồn đã dẫn đến những hành động của sự thức tỉnh ở Mị:

+ Mị “lấy ống mỡ, sắt một miếng bỏ vào đĩa dầu”. Mị muốn thắp lên ánh sáng cho căn phòng tràn ngập bóng tối hay chính là thắp lên ánh sáng cho cuộc sống tăm tối của mình

+ Mị sửa soạn đi chơi“quấn lại tóc, với tay láy chiếc váy hoa vắt phía bên trong vách”. Mị như người đàn bà mộng du, quên hẳn sự có mặt của A Sử. Đến khi bị A Sử trói đứng vào cột, Mi vẫn “vùng đứng dậy”, tiếng sáo dìu Mị vào một thế giới khác, thế giưới của tình yêu, hạnh phúc, tự do.

_ Khi tiếng sáo im bặt, “tay chân không cựa quậy được” Mị mới sực tỉnh trở về hiện tại đau khổ, khắc nghiệt

_ Hành động cởi trói cho A Phủ:

+ Những ngày đầu, Mị hoàn toàn vô cảm, “vẫn thản nhiên ngồi thổi lửa hơ tay”, dù A Phủ có là người chết cũng thế thôi

+ Mị nhìn thấy dòng nước mắt bò trên hai hõm má A Phủ, cảm xúc trong Mị sống lại. Mị nhớ mình cũng từng bị trói đứng như thế, đau đớn và tuyệt vọng. Mị không muốn ai phải chịu đau đớn hay phải chết trên cái cọc ấy.

+Mị cắt dây trói cho A Phủ vừa tự phát vừa tự giác. Tự phát vì Mị hoàn toàn khong có chủ đích ngay từ đầu, tự giác bởi giải thoát cho A Phủ là kết quả tất yeus của một con người co sức sống tiềm tàng,ó lòng yêu đời, ham sống của Mị. Mị thương mình, cũng đồng cảm, thương xót cho A Phủ.

+ Mị vùng dậy chạy theo A Phủ: ban đầu mị không có ý định cắt dây trói cho A Phủ để cùng chạy trốn. Chỉ sau khi A Phủ  chạy đi, Mị đứng lặng hồi lâu trong bóng tối, Mị sợ bị trói thế vào cái cột kia, phải chết trên cái cột ấy, lòng ham sống đẩy bước chân Mị chạy theo A Phủ vì “ở đây thì chết mất”

soạn bài vợ chồng a phủ

Câu 2: Ấn tượng của anh chị về nhân vật A Phủ. Bút pháp của nhà văn khi miêu tả nhân vật Mị và A Phủ có gì khác nhau

Trả lời:

a.Nhân vật A Phủ

_ A Phủ xuất hiện trong cuộc đánh nhau với A Sử. “Một người to lớn chạy vụt ra vung tay ném con quay rất to vào mặt A Sử…A Phủ đã xộc tới nắm cái vòng cổ, kéo dập đầu xuống, xé áo đánh tới tấp”. Hàng loạt các động từ chỉ hành động nhanh mạnh, dồn dập thể hiện một tính cách mạnh mẽ, gan góc, một khát vọng tự do được bộc lộ quyết liệt.

_ Xuất thân:  A Phủ là thanh niên nghèo, mồ côi – cha mẹ mất trong một trận đậu mùa, suốt đời làm thuê làm mướn.

_ Tính cách:  Cuộc sống khổ cực đã hun đúc ở A Phủ tính cách ham chuộng tự do, một sức sống mạnh mẽ, một tài năng lao động đáng quí: “A Phủ khỏe, chạy nhanh như ngựa”, “biết đúc lưỡi cày, đục cuốc, lại cày giỏi và đi săn bò tót rất bạo”. “Con gái trong làng nhiều cô mê A Phủ”, chăn bò cho thống lí, chẳng may hổ bắt mất một con, A Phủ tự tin “thế nào tôi cũng bắn được nó, con hổ này to lắm.

=>A Phủ là đứa con của núi rừng, tự do, hồn nhiên, chất phác.

_ Thân phận:

+ A Phủ vì đánh nhau với A Sử nên bị đánh, bị phạt vạ và phải đi ở cho nhà thông lí để trừ nợ. “Đốt rừng, cày nương, cuốc nương, săn bò tót, bẫy hổ, chăn bò chăn ngựa, quanh năm một thân một mình rong ruổi ngoài gò rừng.” A Phủ bị bóc lột sức lao động đến cùng cực.

+ A Phủ chăn bò chẳng may để hổ vồ mất một con bò, thống lí bắt A Phủ phải trói đứng cho đến khi tìm được con bò. Nếu không A Phủ sẽ bị trói cho đến chết. Thậm chí, A Phủ còn phải tự tay đi lấy dây, đóng cọc để cho thống lí vòng dây trói từ chân lên đến cổ. Thân phận người bị rẻ rúng, trà đạp bị đối xử không bằng một con vật.

_Cảnh xử kiện quái đản

+ Cuộc xử kiện diễn ra trong khói thuốc phiện mù mịt tuôn ra. “Người thì đánh, người thì quỳ lạy, kể lể, chửi bới. Xong một lượt đánh, kể, chửi, lại hút. Cứ thế từ trưa đến hết đêm”. Còn A Phủ gan góc “quỳ chịu đòn chỉ im như tượng đá…”

+ Kết quả: A Phủ trở thành nô lệ cho nhà Pá Tra theo một cách hết sức phi lí “đánh con quan làng, đáng lẽ làng xử mày tội chết, nhưng làng tha cho mày được sống mà nộp vạ. Cả tiền phạt, tiền thuốc, tiền lợn, mày phải chịu một trăm bạc trắng. Mày không có trăm bạc thì tao cho mày vay để mày ở nợ. Bao giờ có tiền trả thì tao cho mày về, chưa có tiền trả thì tao bắt mày làm con trâu cho nhà tao. Đời mày, đời con, đời cháu mày tao cũng bắt thế” Chỉ vì một vụ đánh nhau, nhưng pháp luật lại trong tay bọn chúa đất nên A Phủ là người chịu tội

b.Sự khác nhau trong bút pháp của nhà văn khi miêu tả về Mị và A Phủ

_ Mị được nhà văn sử dụng thủ pháp so sánh, ẩn dụ, cực tả nỗi khổ cực của cuộc đời Mị. Đồng thời nhà văn tập trung chủ yếu miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật đển cho thấy quá trình thức tỉnh, sự trỗi dậy của lòng ham sống, sức sống mãnh liệt tiềm tàng từ chỗ tê liệt ý thức, cảm xúc, nhận thức.

_  A Phủ được miêu tả lại nghiêng về hành động cho thấy sự mạnh mẽ, phóng khoáng, yêu tự do của nhân vật này

Câu 3: Những nét độc đáo về việc quan sát và miêu tả nếp sinh hoạt, phong tục tập quán của người dân miền núi. Nhận xét về nghệ thuật miêu tả thiên nhiên, nghệ thuật kể chuyện, ngôn ngữ tác phẩm

Trả lời

a.Những nét độc đáo về  việc quan sát và miêu tả nếp sinh hoạt, phong tục của người dân miền núi:

– Cảnh mùa xuân trên vùng cao được tác giả miêu tả mang màu sắc rất đặc trưng rất riêng : “Những chiếc váy hoa đã được phơi ra mỏm đá, xòe như con bướm sặc sỡ. Hoa thuốc phiện nở trắng lại nở màu đỏ au, đỏ thậm rồi nở màu tím man mác. Đám trẻ đơi tết chơi quay cười ầm trên sân trước nhà”

+Phong tục, tập quán: cứ ăn tết khi gặt hái vừa xong bất kể ngày tháng năm nào”; tục uống rượu, thổi sáo, đi chơi ngày tết; tục bắt vợ của người dân vùng cao, đã cúng trình ma thì chết cũng phải làm ma nhà người, “đàn bà ở Hồng Ngài,một đời người chỉ biết đi theo đuôi con ngựa của chồng”.

b.Nhận xét

– Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên: chân thực, tinh tế, hùng vĩ, sống động mang đậm bản sắc núi rừng Tây Bắc.

–  Nghệ thuật miêu tả nhân vật sinh động, linh hoạt gây ấn tượng. A Phủ được miêu tả chủ yếu qua hành động, công việc, lời nói ngắn gọn, dứt khóa cho thấy sự mạnh mẽ, quyết liệt. Mị được miêu tả chủy yếu trong diễn biến tâm lí để nhằm thể hiện sức sống tiềm tàng.

– Trần thuật nhẹ nhàng, kể chuyện linh hoạt, ngắn gọn, dẫn dắt khéo léo. Giới thiệu nhân vật độc đáo gây ấn tượng.

– Ngôn ngữ cô đọng, sinh động, chọn lọc và sáng tạo mang đặc trưng vùng miền. câu văn gợi hình, gợi cảm, lôi cuốn.

>>> Xem thêm:

Check Also

Tóm tắt văn bản Lão Hạc của Nam Cao

Tóm tắt văn bản Lão Hạc của Nam Cao | Văn mẫu

Đề bài: Tóm tắt văn bản Lão Hạc của Nam Cao Bài làm Tác phẩm …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *